Σάββατο 11 Αυγούστου 2012

Μηνύματα των αρχαίων Ελλήνων για το περιβάλλον

Bookmark and Share


Δεδομένου ότι ο πληθυσμός του Πλανήτη μας συνεχώς αυξάνεται, και από 7 δισεκατομμύρια που είναι τώρα, το 2050 υπολογίζεται πως θα πλησιάσει τα 10 δισεκατομμύρια, με την κατάχρηση των φυσικών πόρων που... γίνεται από την μέχρι τώρα ακολουθούμενη οικονομική ανάπτυξη, είναι βέβαιο πως οι αμέσως επόμενες γενεές θα αντιμετωπίσουν ελλείψεις σε βασικούς φυσικούς πόρους».

Εν όψει του παραπάνω σχόλιου, με ενδιαφέρον διάβασα στην εφημερίδα The Age (31 Ιουλίου) ένα άρθρο του Daniel Flitton με τίτλο “The paradox of debate: it is deep only insofar as it’s in a hole”, το οποίο διάβασα μετά την αποστολή του άρθρου μου στον «Νέο Κόσμο». Στις δύο πρώτες παραγράφους ο αρθρογράφος γράφει τα ακόλουθα άκρως ενδιαφέροντα, και σχετικά με το θέμα της στήλης μου, τα οποία δίνω σε μετάφραση:
«Κάποια ημέρα η Αυστραλία θα εισάγει σιδηρομετάλλευμα από το εξωτερικό. Επίσης, χαλκό και άνθρακα (κάρβουνο). Τα αποθέματα στην Αυστραλία θα εξαντληθούν, και ο τομέας εξόρυξης θα καταρρεύσει.

Αυτό δεν θα γίνει αύριο, ή τον επόμενο χρόνο, ή την επόμενη δεκαετία. Όμως κατά τη διάρκεια του παρόντος αιώνα όλοι οι μη ανανεώσιμοι φυσικοί πόροι που εξάγουμε σε άλλες χώρες με μεγάλο κέρδος θα έχουν εξαντληθεί. Τι θα κάνουμε τότε, όταν δεν θα έχουμε τίποτε άλλο να εξορύξουμε;».
Σε άλλο σημείο του άρθρου του ο D. Flitton αναφέρεται στις απόψεις του πρώην Γραμματέα του Θησαυροφυλακίου (Treasury) Αυστραλίας, Δρα Ken Henry, ο οποίος σε ομιλία του τον περασμένο Ιούλιο είπε, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα:
«Δεν είναι πέραν της πραγματικότητας να φαντασθούμε ότι πριν από το τέλος αυτού του αιώνα η Αυστραλία θα εισάγει κάποιους από τους φυσικούς πόρους που τώρα εξάγει σε μεγάλες ποσότητες».

Τα παραπάνω δίνουν μια διάσταση της υπερ-εξόρυξης φυσικών πόρων, για την ικανοποίηση των παράλογων καταναλωτικών μας απαιτήσεων. Γιατί αυτό που σε μερικές δεκαετίες θα ισχύει για την Αυστραλία, δηλαδή η εξάντληση των μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων, θα ισχύει και σε παγκόσμια κλίμακα, ιδιαίτερα εν όψει της συνεχούς αύξησης του πληθυσμού.

Ένας άλλος παράγοντας που επιδεινώνει ακόμη πιο πολύ την υπερ-εκμετάλλευση των φυσικών πόρων είναι το ανερχόμενο βιοτικό επίπεδο στις δύο πολυπληθέστερες χώρες του κόσμου, στην Κίνα και στην Ινδία. Όπως είναι γνωστό, με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου ενός λαού, αυξάνεται και η ζήτηση βιομηχανικών προϊόντων, για την παραγωγή των οποίων χρησιμοποιούνται μη ανανεώσιμες πρώτες ύλες.

Για το θέμα αυτό ενδιαφέρον παρουσιάζει το ακόλουθο απόσπασμα από άρθρο του Τζάρεντ Ντάιαμοντ, Καθηγητή Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Καλιφόρνιας:
«Μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών που θέλουν να αυξήσουν την κατά κεφαλή κατανάλωση είναι η Κίνα. Έχει την πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη οικονομία και το 1,3 δισεκατομμύρια των Κινέζων ελπίζουν κάποτε να ξοδεύουν όσα οι Αμερικανοί. Το ίδιο θέλει και η Ινδία, με την ανάλογη επιβάρυνση στις φυσικές πηγές και τη σταδιακή εξάλειψή τους. Εάν όλος ο αναπτυσσόμενος κόσμος ξαφνικά φτάσει τη Δύση στην κατανάλωση θα είναι σαν να ζουν πάνω στον Πλανήτη 72 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Και φυσικά, οι Δυτικοί δεν μπορούμε να πούμε στους υπόλοιπους να μην προσπαθούν να φθάσουν το δικό μας βιοτικό επίπεδο», αθηναϊκή εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, 3/1/2008.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ «ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ»ΤΟΥ ΜΑΝΤΕΙΟΥ ΤΩΝ ΔΕΛΦΩΝ

Την περασμένη εβδομάδα μίλησα για την ανάγκη δημιουργίας οικολογικής συνείδησης, με άλλα λόγια για την ανάγκη να είμαστε πλήρως ενημερωμένοι για τις περιβαλλοντικές και οικολογικές συνέπειες των επιλογών και δραστηριοτήτων μας.
Κρίνω πως εξίσου σημαντική είναι και η διεύρυνση του όρου «ηθική».Με τη λέξη ηθική υπονοούμε αρχές και αξίες αποδεκτές από μια κοινωνία, σε ότι αφορά τη συμπεριφορά των ατόμων στις διανθρώπινες σχέσεις τους.

Εν όψει του οικολογικού, και γενικότερα του περιβαλλοντικού προβλήματος, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες δεκαετίες από την μόλυνση του αέρα, της γης και των υδάτινων πόρων που προκαλούν οι ανθρώπινες δραστηριότητες, αλλά και την επαυξανόμενη εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου, η έννοια του όρου «ηθική» θα πρέπει να διευρυνθεί, και να επεκταθεί και στο φυσικό, παράλληλα με το κοινωνικό, περιβάλλον του ανθρώπου.

Η αντίληψη της κυριαρχίας του ανθρώπου στο περιβάλλον του έρχεται σε αντίθεση με το γεγονός ότι ο άνθρωπος δεν είναι κάτι έξω και πάνω από το περιβάλλον του.
Στο σημείο αυτό αξίζει να αναλογισθούμε τη σοφία ενός αποφθέγματος, το οποίο ήταν χαραγμένο σε τοίχο του ιερού του Απόλλωνα στο Μαντείο των Δελφών.
Πρόκειται για το «Μηδέν Άγαν», το οποίο σημαίνει «τίποτε υπερβολικό», με άλλα λόγια τα πάντα να γίνονται με μέτρο, και αποτελούσε μια από τις θεμελιώδεις αρχές του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Παρόμοιο απόφθεγμα ήταν και το «Παν μέτρον άριστον».

Τον ίδιο συμβολισμό είχε και η κούπα του Πυθαγόρα (580 – 490 π. Χ.), του μεγάλου Έλληνα μαθηματικού και φιλοσόφου. Κατά την παράδοση, ο Πυθαγόρας είχε φτιάξει μια κούπα, εφαρμόζοντας τους νόμους της φυσικής, για να πίνει με μέτρο το κρασί. Η κούπα εσωτερικά είχε μία γραμμή που όριζε ως πού έπρεπε να την γεμίσει. Μια στάλα παραπάνω, και η κούπα άδειαζε όλο το κρασί της από μία κρυφή οπή στη βάση.

Η κούπα του Πυθαγόρα καλείται επίσης «κούπα του δικαίου»,γιατί αντανακλά μία από τις βασικές αρχές του δικαίου, αυτήν της Ύβρεως (αλαζονική συμπεριφορά) και Νεμέσεως (εκδίκησης). Όταν το όριο ξεπερνιέται (Ύβρις), δεν χάνονται μόνον όσα έχουν ξεπεράσει το όριο, αλλά και όλα τα προηγούμενα που είχαν αποκτηθεί (Νέμεσις). Από τα βάθη των αιώνων ο Πυθαγόρας μάς διδάσκει να δεχόμαστε το άριστο μέτρο αν θέλουμε να αντλήσουμε την μέγιστη ωφέλεια.
αντλήσουμε την μέγιστη ωφέλεια.

ΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, από οικολογικής πλευράς, παρουσιάζει ο αρχαίος ελληνικός μύθος του Θεσσαλού Ερυσίχθονα, παραλλαγή του οποίου βρίσκεται στο επικό ποίημα «Μεταμορφώσεις» του Λατίνου ποιητή Οβίδιου (43 π. Χ. – 17 μ. Χ.).

0 σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου

- Προσπαθήστε να γράφετε με Ελληνικούς χαρακτήρες!
- Μη προσβάλλετε τη Σελίδα με άσχετα για το περιεχόμενο σχόλια!
- Τα ανώνυμα σχόλια όπως "Πολύ καλό, Υπέροχο..." κλπ. ενδέχεται να μην ανέβουν για ευνόητους λόγους.